جراحی چاقی و مهم ترین چیزهایی که باید درباره آن بدانید
وقتی رژیم و ورزش برای درمان چاقیِ مفرط جواب نمی دهد، جراحی چاقی یکی از مطمئن ترین راه ها برای بازگشت به زندگیِ سالم است. این عمل به عنوان اولین دستاوردش وزن را پایین می آورد. سپس باعث بهبود بیماری های ناشی از چاقی و افزایش کیفیت زندگی می شود. در ادامه این مطلب، روش های مختلف این جراحی و شرایط انجام آن را به طور کلی بررسی می کنیم.
همه چیز درباره عمل جراحی چاقی در یک نگاه
| بخش محتوایی | توضیحات و نکات کلیدی به زبان ساده |
| تعریف کلی | تغییر در ساختار معده یا روده برای محدود کردن غذا یا کاهش جذب مواد مغذی. |
| انواع عمل چاقی (رایج ها) | شامل اسلیو معده بایپس معده مینی بایپس ساسی پس و باندینگ معده. |
| شرایط لازم (کاندیدا) | شاخص توده بدنی (BMI) مناسب داشتن BMI بالای ۴۰ یا بالای ۳۵ به شرط داشتن بیماریهایی مثل دیابت و فشار خون. |
| سابقه تلاش ناموفق افرادی که روشهای سنتی (رژیم و ورزش) برایشان جواب نداده است. | |
| مزایای اصلی | کاهش وزن چشمگیر از بین رفتن ۶۰ تا ۸۰ درصد اضافه وزن به صورت پایدار و طولانیمدت. |
| بهبود سلامت کنترل یا درمان قطعی دیابت نوع ، آپنه خواب، بیماریهای قلبی و افزایش طول عمر. | |
| تاثیر روانی افزایش اعتماد به نفس بهبود بهبود تصویر ذهنی از خود و کاهش افسردگی و اضطراب. | |
| مسیر درمان (گامها) | قبل از عمل یافتن جراح متخصص انجام آزمایشهای کامل و آمادگی ذهنی برای تغییر سبک زندگی. |
| روز عمل و بیمارستان بیهوشی عمومی انجام عمل به روش لاپاراسکوپی و بستری موقت (۱ تا چند روز). | |
| پس از عمل (نقاهت) شروع رژیم مایعات و پوره ورزش منظم برای حفظ عضله و ویزیتهای دورهای. | |
| خطرات احتمالی | مواردی مثل: عفونت خونریزی یا کمبود ویتامین (که با انتخاب جراح ماهر و رعایت توصیهها قابل پیشگیری است). |
جراحی چاقی چیست؟
جراحی چاقی که به عنوان جراحی باریاتریک (Bariatric Surgery) نیز شناخته می شود، به مجموعه ای از روش های جراحی با هدف کاهش اندازه معده یا تغییر سیستم گوارشی برای لاغری اشاره دارد. این روشها با محدود کردن مقدار غذایی که فرد میتواند مصرف کند یا با تغییر توانایی بدن برای جذب مواد مغذی از غذا همراه هستند.
با انجام عمل های لاغری شخص در مدت زمان منطقی میزان قابل توجهی از اضافه وزن خود را از دست می دهد و بیشتر بیماری های مرتبط با چاقی او نیز تا حدی و گاها برای همیشه درمان می شوند (منبع).
با انواع جراحی چاقی آشنا شوید
انواع مختلفی از روش های جراحی چاقی در دسترس هستند که هر کدام مزایا و ملاحظات خاص خود را دارند. برخی از شناخته شده ترین انواع عمل لاغری عبارتند از:

- اسلیو معده
- بای پس معده
- بای پس روده
- باندینگ معده
- پلیسه معده
- انواع مینی بای پس ها
- و …
چه کسانی کاندید جراحی چاقی هستند؟
همه افراد کاندید مناسبی برای عمل چاقی نیستند. معیارهای واجد شرایط بودن معمولاً به این صورت هستند:
- داشتن شاخص توده بدنی (BMI) 40 یا بالاتر از آن(چاقی شدید)
- BMI 35 یا بالاتر به شرط داشتن یک یا چند بیماری مرتبط با چاقی مانند دیابت، فشار خون بالا یا آپنه خواب
- داشتن تلاش های ناموفق قبلی برای کاهش وزن از طریق رژیم غذایی و ورزش
- تعهد به تغییرات طولانی مدت سبک زندگی

مزایای جراحی چاقی چیست؟
عمل جراحی لاغری مزایای زیادی دارد. اثبات شده که این عمل مزایایش بسیار بیشتر از کاهش وزن یا همان لاغری هست. بیایید برخی از مزایای مهم انواع عمل های چاقی را بررسی کنیم:
وزن به طور قابل توجهی کم می شود
جراحی چاقی می تواند منجر به کاهش وزن قابل توجهی شود. در بیشتر عمل های لاغری از ۶۰ تا ۸۰ درصد کل اضافه وزن از بین می رود و این یک کاهش وزن طولانی مدت و البته پایدار خواهد بود. مثلا در عمل اسیلو معده، کاهش وزن می تواند حتی در سال دوم نیز رخ دهد.
بیماری های مرتبط با چاقی بهبود پیدا می کنند
چاقی اغلب با بیماری های مختلف مرتبط با سلامتی را بهبود می بخشد. منظورمان مشخصا این بیمار های هست:
- دیابت نوع ۲
- فشار خون بالا،
- بیماری قلبی
- آپنه خواب
- سندروم تخمدان پلی کیستیک
- افسردگی

از نظر روانشناختی کیفیت زندگی بهتر می شود
چاقی می تواند تأثیر عمیقی بر سلامت روان داشته باشد و منجر به کاهش عزت نفس و اعتماد به نفس، افزایش افسردگی و حس استرس یا اضطراب شود. جراحی چاقی می تواند تصویر شخص از خود را بهبود بخشد، اعتماد به نفس او را افزایش دهد و رفاه ذهنی کلی او را افزایش دهد.
طول عمر و امید به زندگی بسیار بسیار بیشتر می شود
چاقی یک عامل خطر مهم برای بیماری های مختلف تهدید کننده زندگی، از جمله بیماری قلبی و انواع خاصی از سرطان است (منبع). تلاش برای کاهش وزن و لاغر شدن، به طور قطع می تواند منجر به کاهش خطر عوارض مرتبط با چاقی شود. و از آنجا که عمل های لاغری می توانند افراد را به کاهش وزن برسانند بنابراین می توانند به طور قابل توجهی امید به زندگی را در افراد عمل شده افزایش دهند.
تجربه عمل لاغری (از آغاز تا روزهای بعد از عمل) چگونه است؟
افرادی که تصمیم می گیرند عمل جراحی چاقی انجام دهند می توانند انتظار داشته باشند که به ترتیب، اتفاقات زیر را به عنوان مراحل عمل لاغری تجربه کنند:

احساس نیاز به کاهش وزن و سپس تحقیق درباره عمل های لاغری
افراد قاعدتا از یک جایی نیاز پیدا می کنند که به درمان چاقی بپردازند و به دنبال روش های کاهش وزن باشند. اگر شاخص شخص واقعا واجد شرایط عمل های لاغری باشد در اینترنت به جستجو می پردازد و یا به دنبال یک جراح لاغری باتجربه خواهد بود.
تلاش برای یافتن جراح لاغری
پس از مدتی تحقیقات، شخص بلاخره یک جراح چاقی خوب پیدا کرده و برای ارزیابی و مشاوره تخصصی به نزد جراح می رود. جراح چاقی در واقع یک جراح عمومی است که پس از سپری کردن دوره های پیشرفته لاپاراسکوپی و دریافت مدارک از مراجع قانونی می تواند اقدام به انجام انواع عمل لاغری کند.

انجام آزمایش های لازم پیش از عمل لاغری
در جلسه ویزیت اولیه به طور حدودی مشخص می شود که آیا شخص واجد شرایط عمل چاقی است یا خیر. برای اطمینان بیشتر، جراح ممکن است به شخص توصیه کند لیستی از آزمایشات را انجام دهد. جراح سپس نتایج آزمایشات را بررسی کرده و مشخص می کند که بهترین عمل لاغری برای شخص چیست. در نهایت یک وقت عمل برای بیمار در نظر گرفته خواهد شد.
تغییر سبک زندگی (به نوعی آمادگی برای روزهای بعد از عمل)
برای آماده شدن برای جراحی چاقی، اتخاذ عادات سالم و ایجاد تغییرات پایدار در شیوه زندگی بسیار مهم است. این تغییرات می تواند شامل پیروی از یک رژیم غذایی متعادل، ورزش منظم، ترک سیگار و مدیریت استرس باشد.
تغییر نگرش در خصوص زندگی بعد از عمل
جراحی لاغری بیشتر از آنکه یک عملِ ساده باشد، شروعِ یک سبک زندگی جدید است که آمادگیِ روانی خاص خودش را می خواهد. بنابراین:
- خیلی مهم است که قبل از عمل، انتظارات درستی از نتیجه داشته باشید
- و بدانید که قرار است با چالشهای جدیدی روبرو شوید.
در این مسیر، داشتنِ یک سیستم حمایتی و آمادگیِ ذهنی به شما کمک می کند تا خیلی راحت تر با تغییراتِ بعد از جراحی کنار بیایید و نتیجه بهتر بگیرید.

روز جراحی و انجام عمل
در روز جراحی، شما در بیمارستان بستری می شوید و تحت بیهوشی عمومی قرار می گیرید. تیم جراحی روش انتخابی که جراح در نظر گرفته را دنبال خواهند کرد (خواه بای پس معده، گاسترکتومی اسلیو، باندینگ قابل تنظیم معده یا بای پس روده و …) در هر صورت پس از مشخص شدن نوع عمل، همه چیز طبق برنامه پیش خواهد رفت تا عمل انجام شود.
بعد از جراحی در بیمارستان
پس از جراحی لاغری، حداقل یک شب و نهایتا چند روز مختصر در بیمارستان سپری خواهید کرد. در طول مدت اقامت در بیمارستان برایتان این موارد انجام می شود:
- تجویز داروهای ضد درد
- مراقبت از زخم
- و مدیریت داروهای دیگر تا زمان ترخیص

دوره نقاهت بعد از عمل در خانه
بعد از ترخیص و رفتن به خانه، دوره نقاهت اصلی شما شروع خواهد شد. شما باید تمام دستورالعمل هایی که جراح چاقی به شما ارائه داده را مو به مو دنبال کنید. به عنوان مثال دو مورد از دستورالعمل ها در خصوص تغییرات رژیم غذایی و فعالیت های روزانه خواهد بود:
تغییرات رژیم غذایی
پس از جراحی چاقی، تغییرات رژیم غذایی برای موفقیت طولانی مدت نتایج بسیار مهم است:
- در ابتدا، رژیم غذایی شامل مایعات و غذاهای پوره شده است.
- به تدریج به وعده های غذایی کوچک و مکرر از غذاهای جامد تبدیل می شود.

ورزش و فعالیت بدنی
ورزش منظم بخشی جدایی ناپذیر از سبک زندگی بعد از جراحی چاقی است. چرا؟ زیرا درگیر شدن در فعالیت بدنی اول از هر چیزی به کاهش وزن کمک می کند. سپس روند ساخت قدرت عضلانی، بهبود سلامت قلب و عروق و سلامت کلی بدن را تسهیل می کند. بسیار مهم است که با تیم جراحی خود مشورت کنید تا یک برنامه ورزشی متناسب با نیازها و توانایی های شما ترتیب دهند. همچنین می توانید از اپلیکیشن های مخصوص رژیم غذایی و برنامه ورزشی پس از عمل لاغری نیز کمک بگیرید.
خطرات و عوارض بالقوه عمل چاقی چیست؟
مانند هر جراحی بزرگ دیگری، جراحی چاقی نیز دارای خطرات و عوارض بالقوه ای است که ممکن است رخ دهند یا اصلا بروز نکنند. برخی از این عوارض بالقوه می تواند شامل این موارد باشد:
- عفونت
- خونریزی
- لخته شدن خون
- نشت از محل دوخت ارگان
- تنگی عضو
- کمبودهای تغذیه ای
- و سنگ کیسه صفرا
با این حال، با ارزیابی مناسب قبل از عمل، انتخاب جراح مناسب و باتجربه و دنبال کردن توصیه های بعد از هر نوع عمل جراحی چاقی می توان به راحتی از بروز هرگونه عوارض خطرناک جلوگیری کرد.

پاسخ به سوالات رایج درباره عمل لاغری
خیر! پیکرتراشی یک عمل زیبایی برای حذف چربی های موضعی است. عمل چاقی لاغری کلی بدن را هدف قرار می دهد.
این عمل ها معمولاً به روش لاپاراسکوپی (با سوراخهای کوچک) انجام می شوند. بنابراین اکثر بیماران بعد از ۲ هفته می توانند به فعالیت های روزمره و محل کار خود برگردند.
همه افراداینطور نیستند. این موضوع به سن، میزان کاهش وزن و ژنتیک بستگی دارد و قابل پیشگیری است.
بله. جراحی یک ابزار کمکی است و اگر خودتان دستورالعمل های را رعایت نکنید ممکن است دوباره چاق شوید.