محاسبه BMI شاخص توده بدنی

در علم تغذیه مفهمومی به نام شاخص توده بدنی یا BMI داریم که فرمول ساده‌ای دارد و نحوه محاسبه آن بسیار آسان است، اما پاسخ آن، چیزهای بسیار زیاد و مهمی را به ما نشان می‌دهد.

شاخص توده بدنی چیست؟

نمایه یا شاخص توده بدنی معادل فارسی عبارت (Body Mass Index) است که به صورت خلاصه به آن BMI گفته می‌شود. این شاخص از تقسیم وزن افراد (برحسب کیلوگرم) بر مجذور قد (قد ضربدر قد بر حسب متر) به دست می آید.


BMI دقیقا به چه دردی می خورد و چه کاربردی دارد؟

BMI راهی برای آگاهی از سطح تقریبی چربی بدن به روشی آسان و کاملا ارزان است. محاسبه شاخص توده بدنی به ما قدرت تشخیص اینکه آیا از محدوده وزنی سالمی برخوردا هستیم را می دهد.

به طور کل هرچقدر این شاخص بالاتر باشد نشان دهنده این است که  میزان چربی بدن بیشتر است و ریسک ابتلاء به برخی بیماری ها در نتیجه چاقی رو به افزایش است.


نتایج محاسبه bmi یا شاخص توده بدنی به چه معنا است؟

با اندازه گیری قد و وزن و قرار دادن آن در فرمول BMI عددی به دست می آید که میتواند به شما میزان سالم، نرمال بودن یا ناسالم بودن وزنتان را نشان دهد. متخصصات تغذیه با توجه به اعداد به دست آمده، ۶ محدوده وزنی مختلف از “کمبود وزن” تا چاقی بیمارگونه را دسته بندی کرده اند.

با کمک فرمول شاخص توده بدنی، BMI خود را به دست بیاورید و ببینید که عدد به دست آمده در این محاسبه در کدامیک از بازه های زیر قرار دارد و وزن شما سالم است یا ناسالم؟

وضعیت وزنیمحدوده شاخص توده بدنی
کمبود وزنکمتر از ۱۸.۵
وزن ایده آل۱۸.۵ – ۲۴.۹
اضافه وزن۲۵– ۳۰
چاقی نوع ۱۳۰– ۳۵
چاقی نوع ۲۳۵– ۴۰
چاقی نوع ۳ (بیمارگونه)بیشتر از ۴۰
نتایج محاسبه شاخص توده بدنی

شاخص توده بدنی درسنین مختلف باید چه مقدار باشد؟

افراد در هر رده سنی بهتر است که شاخص توده بدنی یا BMI خود را در یک محدوده خاصی نگاه دارند. در جدول زیر BMI افراد در سنین مختلف از نوجوانی تا کهنسالی درج شده است. با توجه سن و سال خود ببینید که آیا در محدوده وزنی مطلوب و سالم قرار دارید یا خیر؟

محدوده سنیشاخص توده بدنی مطلوب
۱۷ تا ۲۴ سال۲۱
۲۴ تا ۴۴ سال۲۴
۴۴ تا ۵۴ سال۲۵
۵۴ به بالا۲۷

BMI چه چیزهایی را به ما نشان نمی دهد؟

شاخص توده بدنی تنها یک معیار ساده و سطحی است و فقط وضعیت وزنی ما را نشان میدهد. و با اینکه میزان چربی بدن ما را نیز به صورت حدودی مشخص می کند اما نحوه توزیع چربی ها را نشان نمی دهد و همچنین تمایزی بین چربی و عضله قائل نیست.

برای مثال اگر ورزشکاری که به صورت حرفه ای ورزش میکند و بافت عضلانی قابل توجه (به همراه مقدار بسیار جزئی چربی داشته باشد) و شاخص توده بدنی این ورزشکار ۳۰ باشد، مطابق فرمول BMI باید ورزشکار چاق باشد. این درحالی است که ورزشکاران عضله بیشتری دارند و چاق نیستند.


چه کسانی باید شاخص توده بدنی خود را اندازه گیری کنند؟

البته تمام افراد جامعه بهتر است که به طور مرتب با کمک فرمول شاخص توده بدنی، BMI خود را به دست بیاورند تا بتوانند وزن خود را در محدوده سالمی نگاه دارند. با این حال افرادی که از نظر وزنی بسیار لاغر یا بسیار چاق هستند بهتر است که با جدیت بیشتری به دنبال محاسبه این شاخص باشند.

تصویری که ریسک فاکتورها و عوامل خطر چاقی را نشان می دهد

به طور خاص افرادی که اضافه وزن بالا و چاقی مفرط و بیماری هایی مانند دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، مشکلات قلبی و عروقی، انواع سرطان ها، ناباروری و … دارند باید همواره خود را وزن کنند و BMI خود را به دست بیاروند و به دنبال راه کارهایی برای کاهش این شاخص باشند.


چگونه شاخص توده بدنی خود را کاهش دهیم؟

افرادی که کمبود وزن دارند برای بالا بردن وزن و رساندن آن به محدوده وزنی نرمال کار چندان دشواری ندارند. اما افرادی که شاخص توده بدنی بالای ۳۰ و گاها ممکن است بالای ۴۰ داشته باشند، کار بسیار سختی برای کاهش وزن دارند.

این افراد احتمالا به تنهایی قادر به کاهش وزن و لاغر شدن نیستند و به کمک متخصصان تغذیه و جراحان لاغری نیاز دارند. در کنار این ها، باید یک رژیم غذایی و سبک زندگی سالمی نیز داشته باشند.

روش های زیر بهترین راه کارها برای کمک به کاهش وزن در افراد چاق است و در ترکیب با هم می توانند در مدت زمان بسیار اندک و در بهترین و ایمن ترین حالت وزن افراد چاق را کم کنند.

عمل بای پس معده

۱.به عمل جراحی لاغری فکر کنید

روش های مرسوم لاغری مانند ورزش یا رژیم لاغری به سختی میتواند به کاهش وزن افرادی که شاخص توده بدنی بالا ۴۰ دارند کمک کند. بنابراین باید یک روش اصولی دیگر مانند عمل جراحی لاغری باشد که بتواند به صورت ایمن و عمل های زیر گزینه های جراحی لاغری برای کاهش وزن موثر هستند که توسط یک جراح لاغری انجام داده می شوند. بیخطر به کاهش وزن این افراد کمک کند.

ورزش و کاهش وزن

۲.به طور منظم ورزش کنید

ورزش کردن از مهمترین اصول لاغری و کاهش وزن است که همه باید به آن توجه کنیم. ورزش های زیر کمک زیادی به کاهش وزن می کنند:

  • شنا
  • وزنه برداری
  • دوچرخه سواری
  • دومیدانی
  • فعالیت های معمولی مانند دراز و نشست، شنای سوئدی و …
تاثیر تغییرات رژیم بر کاهش و افزایش وزن

۳.رژیم لاغری مناسبی انتخاب کنید

ورزش کردن به تنهایی نمی تواند به کاهش بی ام آی کمک کند. شما باید حتما یک رژیم لاغری مناسب خود داشته باشید. در مورد رژیم های غذایی زیر با متخصص تغذیه یا جراح لاغری خودتان صحبت کنید:

  • رژیم لاغری سریع
  • رژیم لاغری ۷ روزه
  • رژیم کم کربوهیدرات
  • رژیم لاغری کتوژنیک
  • و …

بیشتر بخوانید: رژیم لاغری یک ماهه

دختری که در حال خواب است

۴.خواب کافی داشته باشید

خواب کافی برای بهبود عملکرد تمامی اعضا و ساختارهای بدن لازم است. کمبود خواب از جمله عوامل افزایش وزن و چاقی است و کسانی که می خواهند به کاهش عدد به دست آمده در محاسبه bmi یا شاخص توده بدنی خود اقدام کنند باید حتما خواب کافی داشته باشند. برای داشتن یک خواب کافی موارد زیر را امتحان کنید:

  • در ساعات مشخصی بخوابید و بیدار شوید
  • استرس خود را کاهش دهید
  • از ۲ ساعت پیش از خواب چیزی نخورید
  • شام سبک بخورید
  • به اندازه کافی در معرض نور خورشید باشید
  • تماشای تلوزیون هنگام خواب را فراموش کنید
  • و …

مدیریت استرس میتواند شاخص توده بدنی و عدد بدست آمده از محاسبه bmi را کاهش دهد

۵.استرس خود را کاهش دهید

استرس باعث افزایش میل به پرخوری در افرد چاق می شود. هرچه بیشتر بتوانید سطح استرس خود را کنترل کنید بهتر می توانید به کاهش وزن و پایین آوردن BMI خود کمک کنید. برای کاهش سطح استرس خود اقدامات زیر را انجام دهید:

  • مدیتیشن کنید
  • از روانشناس کمک بگیرید
  • درباره مدیریت استرس مطالعه کنید
  • برنامه ریزی کنید و به زندگی خود نظم دهید
  • داروهای گیاهی آرام بخش را امتحان کنید
  • و ..

کاهش وزن با مصرف میوه جات

۶.میوه و سبزیجات را در برنامه غذایی خود داشته باشید

خوردن میوه و سبزیجات حتما برنامه غذایی افراد چاق گنجانده شود. میوه و سبزیجات هم انرژی بدن را تامین می کنند و هم کالری کمی دارند. آن ها همچنین به شدت به افزایش مدت زمان سیری و کاهش گرسنگی کمک می کنند. میوه و سبزیجات زیر به کاهش وزن کمک زیادی می کنند و باعث میشود که در محاسبه bmi محدوده وزنی مناسبی به دست بیاورید:

  • کاهو و کلم
  • سیب و موز
  • پرتقال و سایر مرکبات
  • آووکادو
  • گلابی
  • و …

مرد چاقی که در حال محاسبه bmi خود و کسب اطلاعات درباره روش های کاهش وزن است

۶.درباره کاهش وزن بیشتر بخوانید

با بالابردن سطح آگاهی خود امسله چاقی و جستجو در منابع مختلف می توانید بهتر و آسان تر به کاهش وزن و پایین آوردن شاخص توده بدنی خود کمک کنید. برای این منظور اقدامات زیر را انجام دهید:

  • از متخصصان تغذیه مشورت بگیرید
  • در اینترنت جستجو کنید
  • کتاب ها و مجلات تغذیه و مرتبط با چاقی را بیشتر بخوانید
  • به طور منظم اقدام به محاسبه bmi کنید
  • سری به مقالات سایت دکتر عنبرا بزنید

پاسخ به مهم ترین سوالات درباره شاخص توده بدنی

آیا BMI فقط توسط پزشکان تعیین می شود و فقط برای آن ها کاربرد دارد؟

خیر، برای به دست آوردن این شاخص شما از یک فرمول استفاده می کنید که بسیار ساده است و در حالت ساده تر توسط ماشین حساب یا محاسبه گر آنلاین (مشابه محاسبه‌گرِ ما) به دست می آید. هم پزشکان، هم متخصصان تغذیه و هم تمام مردم عادی می توانند شاخص توده بدنی خود را محاسبه کنند و از آن استفاده کنند.

آیا نحوه محاسبه BMI در کودکان و بزرگسالان یکسان است؟

خیر یکسان نیست. برای اندازه گیری BMI کودکان از یک سری چارت بر اساس جنسیت استفاده می شود و برای بزرگسالان از فرمول معمولی. شما می توانید با محاسبه گر داخل این صفحه، هم شاخص توده بدنی کودکان و هم بزرگسالان را با دقیق ترین ابزار به دست بیاورید.

آیا محاسبه BMI می تواند مشخص کند که باید چقدر وزن کم کنیم؟

بله. از آنجا که با کمک این شاخص می توان متوجه شد که در مجموع چقدر اضافه وزن دارید، می توان همان میزان اضافه وزن را کم کرد تا به محدوده وزنی سالم برسید. با محاسبه آنلاین شاخص توده بدنی خود در محاسبه گر ما میزان وزنی که باید از دست دهید به شما اعلام خواهد شد.

آیا BMI میزان دقیق چربی های بدن و مخصوصا شکم ما را مشخص می کند؟

خیر، BMI نمی تواند مشخص کند که شما چقدر چربی دارید و این چربی ها در کجا و به چه صورت قرار داشته یا پخش شده است. این شاخص تنها مشخص می کند که آیا شما در محدوده وزنی سالم هستید یا خیر. اگر نیستید چقدر باید وزن خود را کم یا زیاد کنید که به این محدوده برسید.

آیا عضلات و ماهیچه تاثیری در محاسبه شاخص توده بدنی دارند؟

بله عضلات روی نتیجه محاسبه شاخص توده بدنی تاثیر میگذارد. به این شکل که هرچه شما عضله بیشتری داشته باشید این شاخص برای شما افزایش پیدا می کند. این در حالی است که وقتی شما عضله دارید چربی هایتان بسیار کمتر است و شما چاق نیستید. و این یکی از نکات منفی در خصوص این شاخص است که تمایزی بین چربی و ماهیچه قائل نیست.